• CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN QUẢN TRỊ CGS VIỆT NAM
  • CGS VIETNAM JOINT STOCK COMPANY

Địa chỉ

Tầng 1, Handico Tower, Ngã tư đường Phạm Hùng, Hà Nội

Address

1st Floor, Handico Tower, Pham Hung Street Intersection, Hanoi

Điện thoại

(+84) 363 581 520

Phone

(+84) 363 581 520

Email

[email protected]

Email

[email protected]

Bộ chỉ số CSI: Công cụ đánh giá phát triển bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam

 CGS Việt Nam  |  Kiến thức  |  Chia sẻ kiến thức  |  Phân tích chuyên sâu  |  Bộ chỉ số CSI: Công cụ đánh giá phát triển bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam
Bộ chỉ số CSI: Công cụ đánh giá phát triển bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam
Posted on Categories Kiến thức, Chia sẻ kiến thức, Phân tích chuyên sâu, Tin nổi bật Tags , , , ,

Phát triển bền vững đang chuyển từ cam kết định hướng thành yêu cầu ngày càng cụ thể đối với doanh nghiệp. Nhà đầu tư, khách hàng, ngân hàng và đối tác không chỉ quan tâm doanh nghiệp có mục tiêu ESG hay không, mà còn muốn biết các mục tiêu đó được quản trị, đo lường và thực hiện như thế nào. 

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp khó khăn khi chuyển các chuẩn mực như GRI, IFRS S1 và IFRS S2 thành cơ cấu quản trị, quy trình và chỉ tiêu phù hợp với thực tiễn. 

Trong bối cảnh đó, Bộ chỉ số Doanh nghiệp bền vững – Corporate Sustainability Index (Bộ chỉ số CSI) có thể được sử dụng như một khung tham chiếu để đánh giá hiện trạng, nhận diện khoảng trống và từng bước tích hợp phát triển bền vững vào hoạt động quản trị. 

Bộ chỉ số CSI là gì?

CSI là bộ chỉ số đánh giá tính bền vững của doanh nghiệp, do Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt Nam (VBCSD) thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì xây dựng và cập nhật. 

Bộ chỉ số được sử dụng trong Chương trình Đánh giá, Công bố Doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam, tổ chức thường niên từ năm 2016. CSI 2026 là năm thứ 11 liên tiếp chương trình được VCCI, với hạt nhân là VBCSD, chủ trì tổ chức. 

CSI được xây dựng trên bốn trụ cột: 

  • Kinh tế; 
  • Môi trường; 
  • Xã hội; 
  • Quản trị.

Theo VCCI, bộ chỉ số CSI có tham khảo các khung, chuẩn mực và sáng kiến quốc tế như GRI, ISSB, TCFD và UNGPs, đồng thời được điều chỉnh để phù hợp với pháp luật và thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam. 

Khi sử dụng CSI làm công cụ tự đánh giá, doanh nghiệp có thể tập trung trả lời: 

  1. Doanh nghiệp đã đáp ứng những yêu cầu nào? 
  2. Các thực hành đã được chuyển thành chính sách và quy trình chưa? 
  3. Doanh nghiệp có dữ liệu và bằng chứng để chứng minh kết quả không? 
  4. Những khoảng trống nào cần được ưu tiên cải thiện? 

Đây là cách tiếp cận được đề xuất để doanh nghiệp khai thác CSI trong quản trị nội bộ, không phải bốn câu hỏi đánh giá chính thức của VCCI.

Thành phần chính của bộ chỉ số CSI 2026 

Bộ chỉ số CSI được cập nhật hằng năm để phản ánh những thay đổi của pháp luật, thực tiễn doanh nghiệp và xu hướng phát triển bền vững quốc tế.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình CSI 2026 phát biểu tại lễ phát động
Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình CSI 2026 phát biểu tại lễ phát động (Nguồn ảnh: VnEconomy)

CSI 2026 tiếp tục duy trì hai phiên bản: 

  • Doanh nghiệp vừa và lớn: 166 chỉ số, gồm 97 chỉ số cơ bản mang tính tuân thủ và 69 chỉ số nâng cao hướng đến các sáng kiến thực tiễn. 
  • Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ: 105 chỉ số, gồm 86 chỉ số cơ bản và 19 chỉ số nâng cao. 

Phiên bản dành cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ được thiết kế tinh gọn hơn, ưu tiên thiết lập nền tảng tuân thủ trước khi triển khai những thực hành nâng cao. 

Cấu trúc 8 phần của bộ chỉ số CSI 2026

Phiên bản dành cho doanh nghiệp vừa và lớn gồm 8 phần, có thể khái quát như sau: 

  1. Thông tin doanh nghiệp; 
  2. Cơ cấu, mô hình tổ chức và nhân sự chủ chốt; 
  3. Phân tích các vấn đề trọng yếu; 
  4. Chỉ số kết quả trong ba năm; 
  5. Chỉ số quản trị; 
  6. Chỉ số môi trường; 
  7. Chỉ số lao động – xã hội; 
  8. Thực hiện cam kết phát triển bền vững.

Các nội dung này giúp doanh nghiệp rà soát từ cơ cấu tổ chức và quy trình quản trị đến dữ liệu kết quả về kinh tế, môi trường và xã hội. 

Từ cam kết đến kết quả 

CSI 2026 bổ sung riêng phần “Thực hiện cam kết phát triển bền vững” dành cho doanh nghiệp vừa và lớn. Theo đó, doanh nghiệp cần làm rõ: 

  • Cam kết: Doanh nghiệp muốn đạt được điều gì? 
  • Hành động: Doanh nghiệp đã triển khai những biện pháp nào? 
  • Kết quả: Hoạt động thực hiện đã tạo ra kết quả gì? 

Phần mới này giúp kết nối mục tiêu được công bố với hành động và kết quả thực tế, thay vì chỉ dừng ở những cam kết mang tính định hướng. 

Để mục tiêu có khả năng được quản trị, doanh nghiệp nên xác định đường cơ sở, thời hạn, chỉ tiêu đo lường và đơn vị chịu trách nhiệm. Đây là khuyến nghị về quản trị, không nên được coi là yêu cầu bắt buộc của CSI nếu chưa đối chiếu với từng chỉ số chính thức. 

Vì sao bộ chỉ số CSI quan trọng?

bộ chỉ số csi

Cung cấp khung tự đánh giá phù hợp với Việt Nam 

Doanh nghiệp thường phải xử lý đồng thời yêu cầu từ pháp luật, nhà đầu tư, khách hàng, ngân hàng và các chuẩn mực quốc tế. Nếu quản lý riêng lẻ, doanh nghiệp có thể phải thu thập nhiều lần cùng một loại dữ liệu nhưng vẫn bỏ sót thông tin quan trọng. 

Bộ chỉ số CSI cung cấp một điểm khởi đầu có cấu trúc, giúp doanh nghiệp rà soát tương đối toàn diện các phương diện kinh tế, quản trị, môi trường và xã hội trong bối cảnh Việt Nam. 

Tuy nhiên, CSI không thay thế các chuẩn mực chuyên biệt. Doanh nghiệp lập báo cáo theo GRI, IFRS S1, IFRS S2 hoặc đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu vẫn cần thực hiện phân tích đối chiếu riêng. 

Chuyển ESG thành trách nhiệm quản trị

Giá trị của CSI không chỉ nằm ở số lượng chỉ số được hoàn thành, mà còn ở việc thúc đẩy doanh nghiệp xác định: 

  • Đơn vị chịu trách nhiệm; 
  • Nguồn và phạm vi dữ liệu; 
  • Cấp kiểm tra, phê duyệt; 
  • Hồ sơ chứng minh; 
  • Hành động khắc phục. 

Khi được áp dụng đúng cách, phát triển bền vững không còn là trách nhiệm riêng của bộ phận ESG hoặc truyền thông. Bộ phận ESG có thể điều phối, nhưng HĐQT, Ban Điều hành, bộ phận Tài chính, Nhân sự, Pháp chế, Vận hành, Mua hàng và Kiểm soát nội bộ phải chịu trách nhiệm đối với những nội dung thuộc phạm vi của mình. 

Nhận diện khoảng trống và chuẩn hóa dữ liệu 

Quá trình tự đánh giá có thể giúp doanh nghiệp phát hiện: 

  • Chính sách đã ban hành nhưng chưa có cơ chế thực hiện; 
  • Dữ liệu giữa các đơn vị chưa thống nhất; 
  • Mục tiêu chưa có đường cơ sở hoặc thời hạn; 
  • Nhà cung cấp chưa được đánh giá về môi trường và lao động; 
  • HĐQT chưa nhận được báo cáo định kỳ về rủi ro ESG; 
  • Thông tin công bố chưa có bằng chứng đầy đủ. 

Mỗi chỉ số định lượng cũng cần có định nghĩa, đơn vị đo, phạm vi, phương pháp tính, nguồn dữ liệu và người kiểm tra. Đây là nền tảng để nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững và tiến tới đảm bảo độc lập đối với các thông tin trọng yếu. 

Doanh nghiệp không nên chạy theo số lượng chỉ số mà cần sử dụng phần phân tích các vấn đề trọng yếu của CSI để xác định đúng ưu tiên, trước hết là tuân thủ, rủi ro trọng yếu và những khoảng trống về dữ liệu. 

Thực tế về tình hình doanh nghiệp tham gia CSI 

Sau 10 kỳ tổ chức từ năm 2016 đến 2025, Chương trình Đánh giá, Công bố Doanh nghiệp Bền vững tại Việt Nam đã thu hút hơn 4.500 lượt doanh nghiệp trực tiếp tham gia và hơn 10.000 lượt doanh nghiệp sử dụng Bộ chỉ số CSI để tự đánh giá, định hướng hoạt động phát triển bền vững. Điều này cho thấy CSI ngày càng được sử dụng rộng hơn, không chỉ phục vụ chương trình bình chọn hằng năm. 

Quy mô tham gia được duy trì ở mức hàng trăm doanh nghiệp mỗi năm. Năm 2018 có khoảng 500 doanh nghiệp tham gia; năm 2023 và 2024 đều ghi nhận gần 500 hồ sơ. Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp lần đầu tham gia tăng từ gần 25% năm 2023 lên 35% năm 2024. Năm 2025, số doanh nghiệp tham gia tiếp tục ở mức trên 500, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 30%, mức cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai. 

VCCI cũng ghi nhận chất lượng hồ sơ và mức độ thực hành phát triển bền vững của doanh nghiệp có xu hướng cải thiện. Riêng nhóm Top 10 Doanh nghiệp Bền vững trong lĩnh vực sản xuất và thương mại – dịch vụ giai đoạn 2023 – 2025 đạt tổng doanh thu gần 1,5 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 100.000 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước và hơn 1.000 tỷ đồng cho các hoạt động xã hội. 

Các số liệu này cho thấy CSI có giá trị như một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp rà soát và cải thiện thực hành phát triển bền vững, nhưng không nên được hiểu là bằng chứng cho thấy CSI trực tiếp tạo ra các kết quả kinh doanh nêu trên.

bộ chỉ số csi (2)

Ví dụ thực tế về áp dụng CSI 

Theo chia sẻ của ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, được VietNamNet dẫn lại, năm 2018, một số diện tích rừng cao su thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam bị rút chứng nhận quản lý rừng FSC (Forest Stewardship Council), gây khó khăn cho việc đáp ứng yêu cầu của một số thị trường và khách hàng quốc tế. 

Từ cuối năm 2018, Tập đoàn bắt đầu tham khảo và áp dụng CSI để điều chỉnh quản trị nội bộ và quản lý sản xuất. Theo ông Vinh, quá trình này đã góp phần giúp Tập đoàn đạt chứng nhận PEFC (The Programme for the Endorsement of Forest Certification); đồng thời, từ năm 2019, mỗi năm có khoảng 10 – 15 công ty thành viên được ghi nhận trong Top 100 Doanh nghiệp bền vững Việt Nam. 

Trường hợp này cho thấy CSI có thể được sử dụng ngoài mục đích tham gia chương trình đánh giá. Khi được đưa vào quản trị nội bộ, bộ chỉ số có thể hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa hoạt động và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Lưu ý: Các kết quả trên được dẫn lại từ phát biểu của lãnh đạo VCCI, không phải đánh giá tác động độc lập. FSC cũng không phải điều kiện pháp lý bắt buộc đối với mọi hoạt động xuất khẩu, nhưng có thể là yêu cầu của khách hàng, nhà nhập khẩu hoặc chuỗi cung ứng cụ thể. 

Những sai lầm thường gặp khi áp dụng CSI 

Chỉ xem CSI là hồ sơ tham gia chương trình 

Nếu chỉ thu thập thông tin sát thời hạn nộp hồ sơ, doanh nghiệp thường tập trung hoàn thành câu trả lời thay vì cải thiện hệ thống. CSI nên được sử dụng trong chu kỳ quản trị hằng năm: đánh giá hiện trạng, lập kế hoạch, theo dõi kết quả và khắc phục khoảng trống. 

Giao toàn bộ trách nhiệm cho bộ phận ESG 

Bộ phận ESG có thể điều phối nhưng không thể tự tạo ra toàn bộ dữ liệu. Các đơn vị tài chính, nhân sự, vận hành, pháp chế, mua hàng và kiểm soát nội bộ cần chịu trách nhiệm đối với những chỉ số thuộc phạm vi của mình. 

Chạy theo số lượng, bỏ qua tính trọng yếu 

Không phải mọi vấn đề đều quan trọng như nhau đối với tất cả doanh nghiệp. Việc cố gắng cải thiện đồng loạt mọi chỉ số có thể làm phân tán nguồn lực. Doanh nghiệp cần tập trung vào những vấn đề có ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động, rủi ro và các bên liên quan. 

Dữ liệu không có dấu vết kiểm tra 

Số liệu không có nguồn gốc, thiếu nhất quán về phạm vi hoặc chưa được kiểm tra, phê duyệt sẽ làm giảm độ tin cậy của hồ sơ. CSI là công cụ đánh giá và hỗ trợ quản trị, không phải chứng nhận hệ thống. Việc áp dụng CSI cũng không tự động đồng nghĩa doanh nghiệp đã đáp ứng đầy đủ GRI, IFRS S1, IFRS S2 hoặc các yêu cầu công bố chuyên ngành. 

Kết luận 

Bộ chỉ số CSI cung cấp cho doanh nghiệp Việt Nam một khung tham chiếu có hệ thống để đánh giá phát triển bền vững trên các phương diện kinh tế, quản trị, môi trường và xã hội. Giá trị của CSI không nằm ở việc doanh nghiệp trả lời được bao nhiêu chỉ số, mà ở khả năng chuyển các chỉ số thành trách nhiệm, dữ liệu, mục tiêu và hành động cải thiện cụ thể. 

CGS Việt Nam cung cấp dịch vụ tư vấn về Quản trị Công ty và Phát triển Bền vững (ESG), bao gồm tư vấn chuẩn bị hồ sơ tham gia bộ chỉ số CSI. Chỉ số CSI có thể được sử dụng như một trong các khung tham chiếu để CGS hỗ trợ doanh nghiệp: 

  • Rà soát hiện trạng và nhận diện khoảng trống; 
  • Xác định các vấn đề ESG trọng yếu; 
  • Xây dựng chiến lược và lộ trình ESG; 
  • Hoàn thiện cơ cấu quản trị và phân công trách nhiệm; 
  • Xây dựng KPI và chuẩn hóa dữ liệu; 
  • Lập báo cáo phát triển bền vững; 
  • Đào tạo HĐQT, Ban Điều hành và các đơn vị chức năng. 

Trọng tâm của CGS Việt Nam không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị thông tin phục vụ đánh giá, mà còn hướng đến xây dựng năng lực quản trị phát triển bền vững có thể duy trì, đo lường và cải tiến qua từng năm. 

Nguồn tham khảo:

Về CGS Việt Nam

Công ty Cổ phần Tư vấn Quản trị CGS Việt Nam cung cấp các giải pháp tư vấn chuyên sâu về Quản trị Công ty, Phát triển Bền vững (ESG), Quản lý Rủi ro & Kiểm toán Nội bộ. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và am hiểu thông lệ quốc tế, CGS Việt Nam đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị hiệu quả, nâng cao năng lực quản lý, đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư và hướng tới phát triển bền vững.

—————

Liên hệ với CGS Việt Nam:

Hotline: (+84) 363 581 520 | Email: [email protected] | Website: https://cgsvietnam.com/

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/cgs-vietnam | Facebook: https://www.facebook.com/CGSVietnamCompany/