Ngày 18/09/2026, tại Independent Director Forum 2026 do Hội Thành viên Độc lập HĐQT Doanh nghiệp Việt Nam (VNIDA) tổ chức, ông Nguyễn Viết Thịnh – Tổng Giám đốc CGS Việt Nam đã có bài trình bày với chủ đề “Nguyên tắc Quản trị Công ty OECD và Bộ Nguyên tắc VNCG 2026: Những tác động đối với HĐQT và Thành viên Độc lập”.
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, kỳ vọng của cổ đông và các bên liên quan đối với HĐQT không ngừng gia tăng, Quản trị Công ty đang từng bước dịch chuyển từ cách tiếp cận thiên về tuân thủ cơ cấu sang yêu cầu cao hơn về chất lượng ra quyết định, khả năng giám sát, trách nhiệm giải trình và tạo giá trị dài hạn.
Từ góc nhìn đó, bài trình bày của ông Nguyễn Viết Thịnh tập trung vào bốn nội dung chính:
- Bối cảnh Quản trị Công ty trong giai đoạn mới;
- Những cập nhật đáng chú ý từ OECD và VNCG Code 2026;
- Các kỳ vọng mới đối với tính độc lập của Thành viên HĐQT;
- Những tác động trực tiếp đến vai trò, trách nhiệm của Thành viên Độc lập HĐQT.
Từ chuẩn mực quản trị đến chất lượng thực hành
Một trong những điểm được nhấn mạnh trong phần chia sẻ là mối quan hệ giữa các chuẩn mực quốc tế và thực tiễn quản trị tại Việt Nam.
Trong đó, Nguyên tắc G20/OECD về Quản trị Công ty đóng vai trò là khung tham chiếu và định hướng ở cấp độ quốc tế, trong khi Bộ Nguyên tắc VNCG 2026 cụ thể hóa các định hướng này trong bối cảnh thị trường và doanh nghiệp Việt Nam. Bộ Nguyên tắc mới cũng hướng doanh nghiệp vượt ra ngoài yêu cầu tuân thủ tối thiểu để từng bước nâng cao chất lượng quản trị thực chất.
Một thay đổi đáng chú ý được đề cập là cách tiếp cận “tuân thủ hoặc giải thích”. Theo đó, khi một thông lệ quản trị chưa được áp dụng, yêu cầu đối với doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận chưa tuân thủ mà còn hướng tới việc giải thích nguyên nhân và lộ trình cải thiện. Cách tiếp cận này góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của HĐQT và tăng tính minh bạch đối với nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, những vấn đề như tính bền vững, quản trị rủi ro mới, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, cơ chế hoạt động của các Ủy ban HĐQT và minh bạch thù lao đang ngày càng được đặt trong phạm vi trách nhiệm giám sát của HĐQT.
Thành viên Độc lập cần “độc lập thực chất”, không chỉ đáp ứng điều kiện hình thức
Một trọng tâm khác trong phần trình bày của CEO CGS Việt Nam là sự thay đổi về kỳ vọng đối với Thành viên Độc lập HĐQT.
Khi phạm vi trách nhiệm của HĐQT ngày càng mở rộng, Thành viên Độc lập không chỉ cần đáp ứng các tiêu chí về tính độc lập, mà còn phải có đủ năng lực để tham gia giám sát những vấn đề mới và phức tạp như AI và chuyển đổi số, khí hậu và ESG, an ninh mạng, dữ liệu cũng như những biến động của môi trường kinh doanh quốc tế. Bài trình bày đồng thời nhấn mạnh nhu cầu thường xuyên cập nhật kiến thức và sử dụng chuyên gia độc lập đối với những vấn đề vượt ngoài chuyên môn của từng thành viên.
Điều này cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với hồ sơ năng lực và cách thức Thành viên Độc lập thực hiện vai trò của mình. Theo nội dung trình bày, các thay đổi mới có thể làm gia tăng khối lượng công việc, trách nhiệm pháp lý và mức độ minh bạch đối với Thành viên Độc lập; đồng thời đòi hỏi mỗi thành viên phải chủ động rà soát tính độc lập, cập nhật năng lực và chuẩn bị tốt hơn cho các trách nhiệm giám sát.
Thành viên Độc lập cần chuẩn bị gì?
Từ những thay đổi nói trên, ông Nguyễn Viết Thịnh đề cập năm định hướng hành động đối với Thành viên Độc lập HĐQT:
- Liên tục cập nhật năng lực, đặc biệt về AI, ESG, khí hậu, dữ liệu, an ninh mạng và địa chính trị;
- Ứng dụng AI một cách có trách nhiệm, sử dụng công nghệ để hỗ trợ phân tích nhưng vẫn duy trì tư duy phản biện và kiểm chứng;
- Chủ động tiếp cận thông tin, yêu cầu dữ liệu đầy đủ, đối chiếu nhiều nguồn và sử dụng chuyên gia độc lập khi cần thiết;
- Nâng cao chất lượng chất vấn, kiểm tra giả định, yêu cầu bằng chứng và xem xét các kịch bản khác nhau trước khi đưa ra ý kiến;
- Sử dụng các cơ chế bảo vệ phù hợp, bao gồm tư vấn pháp lý, chuyên gia độc lập và các công cụ bảo hiểm trách nhiệm của thành viên HĐQT (như bảo hiểm D&O).
Ở cấp độ HĐQT, bài trình bày cũng đặt trọng tâm vào việc tăng cường vai trò của Hội đồng trong định hướng chiến lược, giám sát rủi ro trọng yếu, bảo đảm tính liêm chính của hệ thống báo cáo, giám sát kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro, đánh giá Ban điều hành, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cổ đông và duy trì đối thoại với các bên liên quan.
Thông điệp xuyên suốt có thể được khái quát thành chuỗi hành động: Định hướng – Giám sát – Chất vấn – Bảo đảm trách nhiệm giải trình.
Đồng thời, chất lượng quản trị không chỉ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có một cơ cấu HĐQT “đúng” trên giấy tờ, mà còn phụ thuộc đáng kể vào phương thức hoạt động thực tế của HĐQT: chất lượng tài liệu và thông tin cung cấp, chương trình đào tạo và cập nhật kiến thức, việc đánh giá định kỳ hiệu quả HĐQT và các Ủy ban, cũng như cơ chế theo dõi việc thực hiện các nghị quyết và khuyến nghị sau giám sát.
Từ “tuân thủ” đến “thực chất”
Phần chia sẻ tại Independent Director Forum 2026 cho thấy một xu hướng ngày càng rõ trong Quản trị Công ty: vai trò của HĐQT và Thành viên Độc lập đang được nhìn nhận theo chiều sâu hơn, gắn với năng lực tạo ra chất lượng quản trị thay vì chỉ đáp ứng các điều kiện về cơ cấu và hình thức.
Trong bối cảnh các chuẩn mực quản trị tiếp tục được cập nhật và những rủi ro mới xuất hiện nhanh chóng, yêu cầu đối với Thành viên Độc lập cũng đang chuyển dịch từ việc đơn thuần “đáp ứng tiêu chuẩn độc lập” sang khả năng duy trì tư duy độc lập, chất vấn có cơ sở, giám sát hiệu quả và đóng góp thực chất vào chất lượng quyết định của HĐQT.
Đây cũng là một trong những nội dung trọng tâm được trao đổi tại Independent Director Forum 2026, nơi các Thành viên HĐQT, lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia cùng thảo luận về hành trình đưa các nguyên tắc quản trị từ “tuân thủ” đến “thực chất”, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐQT và năng lực quản trị dài hạn của doanh nghiệp.
Một số hình ảnh khác tại sự kiện:
 |  |
 |  |
 |  |
 |  |
Về CGS Việt Nam
Công ty Cổ phần Tư vấn Quản trị CGS Việt Nam cung cấp các giải pháp tư vấn chuyên sâu về Quản trị Công ty, Phát triển Bền vững (ESG), Quản lý Rủi ro & Kiểm toán Nội bộ. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và am hiểu thông lệ quốc tế, CGS Việt Nam đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị hiệu quả, nâng cao năng lực quản lý, đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư và hướng tới phát triển bền vững.
—————
Liên hệ với CGS Việt Nam:
Hotline: (+84) 363 581 520 | Email: [email protected] | Website: https://cgsvietnam.com/
LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/cgs-vietnam | Facebook: https://www.facebook.com/CGSVietnamCompany/